Edycja: 2025

  • Szukając Simone de Beauvoir

    Szukając Simone de Beauvoir

    Szukając Simone de Beauvoir

    reż. Nathalie Masduraud & Valérie Urréa
    Francja / 2024 / 91 min / premiera polska

    Podróż przez Stany Zjednoczone, gdzie „Druga płeć” zaczęła nabierać kształtu, staje się okazją do nowego spojrzenia na przełomowe dzieło Simone de Beauvoir, wzbogacone refleksjami współczesnych teoretyczek feminizmu, które analizują jego wpływ i ograniczenia.

    Kiedy w 1949 roku opublikowano Drugą płeć, książka wywołała społeczne trzęsienie ziemi: tysiącstronicowy manifest wzywający do równości płci, niezależności kobiet i wyzwolenia ze sztywnych norm społecznych. Po raz pierwszy kobieta dokonała tak przenikliwego i bezprecedensowego opisu mechanizmów męskiej dominacji w powojennym świecie, który jeszcze nie znał słowa „patriarchat”. Skandal był ogromny, a sukces – światowy.

    Niewielu jednak wie, że inspiracja do napisania Drugiej płci narodziła się w Stanach Zjednoczonych, podczas podróży wykładowej Simone de Beauvoir w 1947 roku. Przez cztery miesiące przyglądała się Ameryce z bystrością entomolożki: analizowała zachowania uprzywilejowanych młodych kobiet, dziwiła się sztywnym oczekiwaniom wobec kobiet w Nowym Jorku, oburzała się podporządkowaniem żon, a także była zszokowana brutalnością segregacji rasowej na Południu.

    Film Nathalie Masduraud i Valérie Urrea to inicjacyjna podróż do źródeł myśli Simone de Beauvoir — intymna i polityczna wyprawa, która ożywia jej teksty w znakomitej interpretacji francuskiej aktorki Noémie Merlant.

    Jednocześnie film staje się przestrzenią refleksji prowadzonej przez czołowe myślicielki feministyczne naszych czasów: Judith Butler, Laure Murat, Silvię Federici, Kellie Carter Jackson, Caitlin Keliiaa i Françoise Vergès. To one analizują rewolucyjne idee Drugiej płci, ale też jej ograniczenia i ślepe punkty — czyniąc z filmu nie tylko hołd, lecz także krytyczną rozmowę z jednym z najważniejszych tekstów XX wieku.

    20.09.2025
    20:30
    Kinoteka

    Nathalie Masduraud & Valérie Urréa

    Nathalie Masduraud, absolwentka Fémis, działa w branży filmowej od lat 90. Reżyseruje filmy dokumentalne, w szczególności portrety artystów, w tym Elli Fitzgerald i Françoise Sagan. Jej filmy poruszają również tematy społeczne i historyczne, takie jak propaganda i donosicielstwo w czasie okupacji, a także warunki życia ludności afrykańskiej. Valérie Urréa zajmuje się dokumentem społecznym, podejmując tematy związane z tożsamością płciową, kwestiami etnicznymi, niepełnosprawnością oraz sztuką performatywną. Realizuje także filmy poświęcone choreografce Mathilde Monnier. Wspólnie, Masduraud i Urréa, zrealizowały swój pierwszy wspólny film w 2014 roku: Afrique du Sud – Portraits chromatiques, dokument poświęcony scenie fotograficznej w RPA, wyprodukowany dla Arte i towarzyszący mu mini-serial. Temat fotografii powraca w ich kolejnym projekcie, Focus Iran, l’audace au premier plan (2017), poświęconym młodej scenie irańskiej, który rozwija się również w serii internetowej Iran#NoFilter. Ich ostatni wspólny film to Looking for Simone.

    Reżyseria: Nathalie Masduraud & Valérie Urréa

    Producent_ka: Julie Guesnon Amarante, Justine Henoschberg 

    Produkcja: Les Batelières productions

    Język: angielski, francuski

    Napisy: polskie, angielskie

  • Dziewczyny zmieniają świat

    Dziewczyny zmieniają świat

    Dziewczyny zmieniają świat

    reż. Nora Philippe
    Francja, Belgia, Holandia, Bułgaria / 2025 / 99 min / premiera polska

    Dziewczyna, kobieta, studentka, aktywistka, przyjaciółka, matka, córka, podróżniczka – cztery bohaterki i niemal nieskończone tożsamości. Studiowały w Nowym Jorku, a przez dekadę reżyserka portretuje ich dojrzewanie, tworząc pełen nadziei obraz siostrzeństwa, tożsamości i walki o przyszłość.

    Jak młode kobiety piszą na nowo swoje historie w czasach politycznych zawirowań? Evy, Lila, Anta i Talia studiują w Barnard College — kobiecej uczelni o silnych tradycjach aktywizmu społecznego w Nowym Jorku. Każda z nich pochodzi z innego środowiska, ale odnajduje solidarność w odrębnych, a zarazem powiązanych walkach — na kampusie i po ukończeniu studiów, kontynuując działania na rzecz zmian społecznych.

    Przez dziesięć lat reżyserka Nora Phillipe towarzyszyła im kamerą. W tym czasie ich życie zmieniło się wielokrotnie, a w ich historiach można się przejrzeć jak w lustrze. Wydarzenia polityczne splatają się z osobistymi: bohaterki odkrywają swoją tożsamość i próbują odnaleźć się w coraz bardziej niepewnej rzeczywistości pogłębiającego się politycznego mroku w USA. Reżyserka podąża za nimi, rejestrując głęboko osobiste refleksje i tworząc rozwijające się filmowe archiwum przyszłości – a zarazem siostrzaną wspólnotę wsparcia. Równolegle sama poszukuje nowych form wyrazu jako matka, starając się zaszczepić nadzieję kolejnym pokoleniom.

    Pokaz z audiodeskrypcją.

    Po seansie odbędzie się spotkanie z producentką Estelle Robin You.

    18.09.2025
    18:00
    Kinoteka

    Nora Philippe

    Nora Philippe jest nagradzaną reżyserką dokumentalną, producentką, kuratorką i dyrektorką EURODOC. Ukończyła prestiżową École Normale Supérieure w Lyonie, posiada tytuł magistra historii sztuki na Université Paris-1 oraz magistra studiów filmowych na Université Paris-7. Studiowała także zarządzanie instytucjami kultury i muzealnictwo na NYU (Graduate School for Arts & Science) oraz w École du Louvre, a w latach 2019–2020 była stypendystką Columbia Institute for Ideas and Imagination oraz badaczką-gościem w CNRS (Centre National de la Recherche Scientifique). Od 2016 do 2021 roku kuratorowała coroczny autorski cykl filmowy na Columbia University (Nowy Jork i Paryż). Przez dekadę uczyła reżyserii w École des arts décoratifs w Paryżu, a także zajęć z inkluzji i różnorodności w przemyśle filmowym na SciencesPo Lille. Prowadzi programy mentoringowe i warsztaty dla debiutujących twórczyń oraz dla społeczności marginalizowanych. Od marca 2022 roku pełni funkcję dyrektorki EURODOC – wiodącego europejskiego laboratorium szkoleniowego dla producentów filmów dokumentalnych z całego świata. Odpowiada za wizję strategiczną organizacji oraz nadzoruje programy edukacyjne, w tym europejskie, francuskie, karaibskie i BIPOC. Była ekspertem w licznych jury festiwalowych i komisjach grantowych (FIFDH, IDFA, RIDM, CPH:DOX, Unifrance, LaScam, CNC).

    Reżyseria: Nora Philippe

    Producent_ka: Estelle Robin You

    Produkcja: Grande Ourse Films

    Język: angielski, francuski

    Napisy: polskie, angielskie

  • Zakazane powołanie

    Zakazane powołanie

    Zakazane powołanie

    reż. Marie Mandy
    Francja, Belgia / 2024 / 78 min / premiera polska

    Od potajemnych święceń na Dunaju w 2002 roku kobiety–kapłanki w Kościele katolickim rzucają wyzwanie Watykanowi, domagając się zakończenia mizoginii. Po raz pierwszy udało im się nawiązać dialog z Watykanem, zmuszając kardynałów i papieża do zajęcia stanowiska wobec zakazanego kapłaństwa kobiet.

    W filmie śledzimy trzy zaangażowane kobiety w ich dążeniu do zmiany doktryny. Jacqueline Straub, szwajcarska teolożka, która czuje prawdziwe powołanie do kapłaństwa, od piętnastu lat nieustannie pisze do kolejnych papieży, błagając o równość płci w Kościele i zgodę na święcenia. Christina Moreira, francusko-hiszpańska buntowniczka, została wyświęcona w katakumbie, idąc śladem „potajemnych święceń” na Dunaju, które od 2002 roku powołały już ponad 300 kapłanek na całym świecie. Pomimo ekskomuniki nadal sprawuje posługę w swojej hiszpańskiej wspólnocie. Tymczasem za Atlantykiem Myra Brown, czarnoskóra kapłanka, prowadzi parafię liczącą 1500 wiernych, z niezachwianą wiarą sprzeciwiając się zakazom.

    Razem te kobiety proponują śledztwo w samym sercu Watykanu, ostatniego bastionu instytucjonalnej mizoginii, rzucając wyzwanie wielowiekowej tradycji, reinterpretując święte teksty i obalając teologiczne, polityczne i kulturowe argumenty stojące za niesprawiedliwym zakazem. Dla nich kwestia święceń kobiet to dopiero pierwszy krok ku szerszym zmianom: dopuszczeniu kapłanów do małżeństwa, walce z dyskryminacją ze względu na płeć i uznaniu związków homoseksualnych.

    Po seansie odbędzie się spotkanie z reżyserką Marie Mandy.

    21.09.2025
    18:30
    Kinoteka

    Marie Mandy

    Belgijska reżyserka i fotografka, której 35 filmów dokumentalnych eksploruje tematy płci, seksualności, duchowości i zdrowia. Kształciła się w London International Film School. Jej nagradzane filmy to m.in. Filming Desire (2001) o kobiecym spojrzeniu, Seeing (Without Sight) (2004, Prix Europa) oraz A Diary of Healing (2010, Scam Étoile, Prix Europa). Nowsze produkcje, takie jak Women Prefer to Laugh (2022, Critics’ Prize, FIFF Namur) i Forbidden Call: Women Priests (2024, Best Impact Award, Millenium Festival), kontynuują jej eksplorację feminizmu i sprawiedliwości społecznej. Prowadzi również zajęcia z pisania scenariuszy dokumentalnych w Paryżu i Aix-Marseille.

    Reżyseria: Marie Mandy

    Producent_ka: Victor Ede, Hanne Phlypo

    Produkcja: Cinephage Productions, Clin d’oeil films

    Język: angielski, niemiecki, francuski, włoski

    Napisy: polskie, angielskie

  • Rewolucja czułości

    Rewolucja czułości

    Rewolucja czułości

    reż. Annelie Boros
    Niemcy / 2024 / 95 min / premiera polska

    „Czy możliwa jest rzeczywistość pełna troski i czułości?” – pyta reżyserka, filmując historie czterech osób wykonujących niewidzialną pracę dla lepszego świata. Poruszające opowieści tworzą narrację „rewolucji czułości”, o której mówiła Olga Tokarczuk w noblowskim wykładzie.

    „Od śmierci mojej przyjaciółki jedno pytanie nie opuszcza mnie ani na chwilę: czy mógł istnieć świat, w którym chciałaby żyć? Świat, w którym nikt nie zostaje sam ze swoimi problemami, w którym mamy czas i przestrzeń, by naprawdę zająć się potrzebami innych? Świat pełen troski?”.

    Reżyserka przedstawia historie czterech osób, które stawiają opiekuńczość i troskę na pierwszym miejscu. Arnold z Hamburga opiekuje się swoim niepełnosprawnym synem Nico przez 24 godziny na dobę, a mimo to znajduje siłę, by nieustannie walczyć o prawa rodzinnych opiekunów.

    Bożena, polska opiekunka całodobowa, której życie dramatycznie się zmieniło po pracy w Niemczech, dziś wspiera inne opiekunki i opiekunów, zachęcając ich, by walczyli o swoje prawa. Amanda, aktywistka z Peru, nie może już dłużej patrzeć, jak kryzys klimatyczny niszczy środowisko życia jej rodziny. Wie, że zdrowie ludzi i zdrowie planety to jedno i to samo. I Samuel, poruszający się na wózku, który uwielbia spędzać noce w saunie z przyjaciółmi – teraz buduje inkluzywny dom.

    Wszyscy chcą uczynić świat miejscem pełnym czułości i troski. Ale boleśnie przekonują się, że nie jest to łatwe: codziennie podtrzymując życie, sami są często na granicy wytrzymałości. Społeczeństwo rzadko to dostrzega, a jeszcze rzadziej docenia — na co dzień brak czasu i pieniędzy, by troszczyć się o siebie i innych w sposób godny i wystarczający.

    Po seansie odbędzie się spotkanie z bohaterką Bożeną Domańską.

    21.09.2025
    16:00
    Kinoteka

    Annelie Boros

    Ur. w 1991 roku w Monachium, studiowała film dokumentalny i dziennikarstwo telewizyjne w HFF w Monachium. Jej filmy Mars Closer i Fuck White Tears były pokazywane na międzynarodowych festiwalach (m.in. Visions du Réel, DOK Leipzig) i zdobyły liczne nagrody (m.in. Starter Filmpreis, FFF-Förderpreis). Film F32.2 został w 2018 roku nominowany do Student Academy Award® i otrzymał Young Eyes Film Award na DOK Leipzig. W 2020 roku jej fabularny film dyplomowy Kräfte miał premierę na Nordische Filmtage, a rok później zdobył nagrodę publiczności na festiwalu Sehsüchte w Poczdamie. Jej dokument Die Gewichtheberin był prezentowany na Hofer Filmtage oraz emitowany w programie „Ab 18!” na antenie 3Sat.

    Reżyseria:  Annelie Boros

    Producent_ka: Matthias Greving

    Produkcja: Kinescope Film GmbH

    Język: niemiecki, polski, hiszpański

    Napisy: polskie, angielskie

  • Ostatnia ambasadorka

    Ostatnia ambasadorka

    Ostatnia ambasadorka

    reż. Natalie Halla
    Austria / 2025 / 80 min / premiera polska

    Jaką rolę w walce o równość odgrywa edukacja? Manizha Bakhtari, ostatnia afgańska ambasadorka, od 15 sierpnia 2021 r., gdy władzę przejęli talibowie, walczy o prawa kobiet i dziewcząt. Film ukazuje jej działalność w ukryciu i pyta o odwagę, dyplomację i solidarność w ekstremalnych warunkach politycznych.

    Jak ważna w walce o równość jest edukacja? „Kobiety są kluczową częścią społeczeństwa…” – te słowa padły na pierwszej konferencji talibów po przejęciu władzy w Afganistanie w 2021 r. Było to kłamstwo skierowane do opinii międzynarodowej, sytuacja kobiet w kraju wciąż się pogarsza. Bohaterka filmu, ostatnia afgańska ambasadorka Manizha Bakhtari, pomimo ryzyka walczy o prawa kobiet i dziewcząt.

    Ambasadorka Afganistanu w Wiedniu znalazła się w niezwykłej sytuacji: reprezentuje kraj, którego rząd uciekł, a nowy – talibski – nie został uznany przez społeczność międzynarodową. Mimo izolacji finansowej i logistycznej Bakhtari nie ustępuje i kontynuuje walkę o prawa afgańskich kobiet. Dzięki swojemu programowi Córki umożliwia tajne nauczanie uczennicom, a jednocześnie organizuje polityczny opór wobec talibów. W coraz trudniejszych warunkach staje się jedną z najważniejszych międzynarodowych rzeczniczek afgańskich kobiet, apelując do świata o uwagę wobec ich tragicznej sytuacji. Jak mantrę powtarza swoje motto: „Pokój to nie brak wojny, lecz obecność sprawiedliwości”.

    Po seansie odbędzie się spotkanie z reżyserką Natalie Halla.

    18.09.2025
    20:30
    Kinoteka

    Natalie Halla

    Natalie Halla studiowała prawo i filologię stosowaną (język rosyjski, hiszpański) na Uniwersytecie Karola Franciszka w Graz. Po kilku latach studiów i pracy w wielu krajach rozpoczęła karierę niezależnej reżyserki filmów dokumentalnych, zdobywając doświadczenie samodzielnie. Od 2010 roku wyreżyserowała i wyprodukowała dziewięć nagradzanych filmów dokumentalnych o pełnej długości, koncentrując się przede wszystkim na opowieściach o ludziach i fundamentalnych prawach człowieka. Natalie Halla prowadziła również masterclassy i była członkinią jury na kilku międzynarodowych festiwalach filmowych.

    Reżyseria: Natalie Halla

    Producent_ka: Peter Drössler, Arash T. Riahi, Sabine Gruber, Natalie Halla

    Produkcja: Golden Girls Filmproduktion & Filmservices GmbH, Natalie Halla

    Język: dari, angielski

    Napisy: polskie, angielskie

  • Azza

    Azza

    Azza

    reż. Stefanie Brockhaus
    Niemcy, Arabia Saudyjska / 2025 / 89 min / premiera polska

    Azza z humorem walczy o niezależność w Arabii Saudyjskiej. Podstępem zdobywa rozwód, uczy inne kobiety jazdy samochodem, a w końcu sama wyrusza na wyprawę w głąb pustyni, swojego kraju – i siebie. Opowieść o samopoznaniu, buncie i matczynym oddaniu w społeczeństwie odmawiającym kobietom wolności.

    Jak się zbuntować i odzyskać niezależność w Arabii Saudyjskiej? Bohaterka filmu, Azza, odpowiedziałaby: podstępem. Wydana za mąż w wieku 16 lat, już jako matka czwórki nastolatków marzy o wolności od nieudanego związku. Dzięki sprytowi doprowadza do rozwodu, a niezależność finansową stara się utrzymać, pracując jako instruktorka jazdy dla kobiet. Za kierownicą wielkiego SUV-a czuje się pewnie i – podobnie jak na drodze – w życiu pokonuje kolejne przeszkody: brak edukacji, brak stałej pracy, wykluczenie z rodziny czy utratę relacji z dziećmi. Robi wszystko, by jej córki nie doświadczyły tego, co ona sama. Z poczuciem humoru wpada na kolejne pomysły – jak ten, by wybrać się bez męża w podróż samochodem na pustynię. Wyprawa staje się sposobem, by lepiej poznać swój kraj i siebie. Jazda okazuje się narzędziem wolności – jak dla wielu kobiet. Film kręcony przez trzy lata to intymne spojrzenie na życie Azzy, jej ojczyznę i społeczeństwo na progu przemian, zawieszone między tradycją a nowoczesnością.

    Reżyserka o bohaterce:

    „Lata szukałam kobiet, które pozwolą mi wejść w swoje życie — wielu po drodze traciłam. Saudyjskie społeczeństwo jest bardzo zamknięte. Obcym czy osobom spoza rodziny nie wolno wchodzić do domów. Na Azzę mogłam liczyć jak na bliską przyjaciółkę, co dało mi dostęp do świata na co dzień niedostępnego”.

    Po seansie odbędzie się spotkanie z reżyserką Stephanie Brockhaus.

    19.09.2025
    20:00
    Kinoteka

    Stefanie Brockhaus

    Stefanie Brockhaus dorastała w Monachium w Niemczech. Ukończyła studia licencjackie z reżyserii filmowej na London University of the Arts. Jej film dyplomowy JAM zdobył Nagrodę Lux dla najlepszego filmu krótkometrażowego i był prezentowany w MOMA w Nowym Jorku. Ukończyła także University of Television and Film w Monachium (HFF). Jej pierwszy dokument On the Other Side of Life został następnie uzupełniony filmami Some Things Are Hard to Talk About i The Poetess. Stefanie wyprodukowała i wyreżyserowała kilka filmów dokumentalnych. Jej filmy były pokazywane na międzynarodowych festiwalach filmowych na całym świecie i zdobyły liczne nagrody. Obecnie Stefanie pracuje jako niezależna reżyserka w Marsylii. Mieszkała wcześniej w Londynie, Los Angeles, Kapsztadzie i Monachium.

    Reżyseria: Stefanie Brockhaus

    Producent_ka: Hans Robert Eisenhauer

    Produkcja: Ventana-Film GmbH

    Język: arabski, angielski

    Napisy: polskie, angielskie