Dlaczego w XXI wieku nadal mamy tak mało różnorodności w jednym z najbardziej widocznych zawodów filmowych — reżyserii filmowej? Dlaczego, gdy myślimy o tytułach filmów i ich twórcach i twórczyniach, na myśl przychodzą nam najczęściej nazwiska męskie? I dlaczego prawa kobiet i równość płci nadal muszą być przedmiotem negocjacji? Czy ten problem jest systemowy?

Wkład kobiet w sztukę był od dawna pomijany, nawet gdy ich osiągnięcia są równie znaczące jak osiągnięcia mężczyzn. Badanie przeprowadzone w grudniu 2024 r. przez Lab Femmes de Cinéma wykazało, że reżyserki w europejskim kinie stanowiły zaledwie 25% w latach 2019-2023, co stanowi niewielki wzrost w porównaniu z 21% w latach 2015-2018. To niedoreprezentowanie ma znaczenie — mniej głosów kobiet oznacza mniej historii, które odzwierciedlają ich perspektywy i rzeczywistość. Chociaż odsetek kobiet studiujących i kończących studia filmowe wzrósł w ostatnich latach, wiele z nich nie zostaje w branży. Oprócz systemowej dyskryminacji kobiety stają przed poważnymi wyzwaniami w łączeniu kariery z obowiązkami rodzinnymi. Ponadto niestabilność finansowa i długie harmonogramy produkcji filmów non-fiction często skłaniają kobiety do przejścia do filmów fabularnych.

Nadszedł czas, aby stworzyć krajobraz, w którym kobiety reżyserki nie są tylko uwzględniane, ale i celebrowane. Aby to urzeczywistnić, musimy ułatwić rozpowszechnianie filmów dokumentalnych reżyserowanych przez kobiety i rozszerzyć edukację feministyczną. Budując silniejsze społeczności i rozwijając sieci festiwali filmów feministycznych, organizacji i inicjatyw, możemy wzmocnić zarówno zbiorowe, jak i indywidualne zdolności do edukowania i uwrażliwiania publiczności na kwestie feministyczne i ważne społecznie z większym zasięgiem.

W tym dniu stajemy w obronie i świętujemy wszystkie kobiety opowiadające historie, które przełamują codzienne wyzwania, dyskryminację strukturalną i emocjonalne obciążenia, aby ożywić swoje herstorie. Chcemy również docenić liczne inicjatywy i osoby, które niestrudzenie opowiadają się za zmianami, edukują przez film, a także zapewniają, że globalne ruchy, takie jak 50/50 by 2020, #MeToo i Time’s Up, nadal inspirują lokalne działania — nawet gdy te główne ruchy zwalniają tempa.

Kobiety kręcą filmy od jedenastu dekad. Istnieje niezliczona ilość filmów tworzonych przez kobiety. Pytanie brzmi, dlaczego niekoniecznie o nich wiemy? (…) Musimy przyjrzeć się kanonowi, musimy go docenić, musimy go wyświetlić, musimy kupić bilety na filmy tworzone przez kobiety, a wtedy będziemy wiedzieć, że one istnieją wśród nas. To nie jest coś innego, co musimy jakoś znaleźć. Wszystko istnieje, musimy tylko naprawdę zwrócić na to uwagę i o tym wspomnieć. [Tilda Swinton, Festiwal Filmowy w Cannes 2019]